Nhà sàn bằng gỗ truyền thống mang đậm dấu ấn của vùng Tây Bắc

Nhà sàn bằng gỗ là hình ảnh đại diện cho văn hóa truyền thống của đa số người dân tộc ít người tại Tây Bắc. Các cụ xưa lựa chọn nhà sàn để ở để tránh thú rừng và tránh những tác động từ khí hậu, thiên tai.

Cho đến nay vẫn còn rất nhiều dân tộc ít người giữ được nét đẹp truyền thống trong việc xây dựng nhà cửa. Trong số đó có mẫu nhà sàn độc đáo của người dân tộc Thái vẫn được bảo tồn cho đến ngày hôm nay.

Do một số thay đổi từ xã hội và nhu cầu sinh hoạt chung sống của mọi người mà phong cách nhà sàn cũng dần mai một. Tuy nhiên dân tộc Thái tại một số vùng ở Lai Châu vẫn giữ nguyên bản sắc truyền thống của ngôi nhà bình dị với mái phủ rêu phong, lấp ló sau nững rặng cây hay men theo những con suối tạo nên phong cảnh sơn cước của núi rừng Tây Bắc hung vĩ và tươi đẹp.

Theo những lời kể của các già làng tại các bản thì nhà sàn xưa kia thường được làm bằng những cây gỗ rất to ở trong rừng, phải tốn rất nhiều thời gian mới tìm được những cây gỗ ưng ý về làm cột nhà. Bởi số lượng cột của nhà sàn tương đối nhiều, các cột trụ lại cần to và thẳng và đều nhau.

Sau khi tìm đủ lượng gỗ cần dùng thì cho gỗ ngâm xuống bùn ao khoảng 1 đến 3 tháng để tạo độ bền chắc cho thân cột. Người dân tộc Thái thường dựng nhà cách mặt đất khoảng 2 mét để tránh ẩm thấp và thú dữ.

Điều đặc biệt của nhà sàn đồng bào dân tộc Thái sử dụng 100% chất liệu gỗ, không dùng sắt thép. Nhà sàn thường được chia thành 3 đến 5 gian buồng, gian chính giữa là khu thờ cúng tổ tiên và phòng tiếp khách. Nhà nào có điều kiện thì có thể chia thành 7 gian buồng, nhà nào càng có nhiều gian thì được coi là rất giàu có nhất vùng.

Mỗi ngôi nhà sàn thường có 2 cầu thang lên xuống ở đầu nhà và cuối nhà, theo quan niệm của người Thái thì cầu thang ở đầu nhà -cầu thang dành riêng cho nam giới – “tang quản” ở đầu nhà, thường có 7 bậc ứng với 7 vía còn cầu thang “Tang chan” ở cuối nhà, bên trái dành cho phụ nữ lên xuống. “Chan” là phần sàn nhà được nối dài ra ngoài trời. Đây là nơi các mẹ, các chị, các em… thường ngồi chơi lúc nhàn rỗi, thêu thùa, cầu thang này bao giờ cũng mang số lẻ, thường là 9 bậc, ứng với 9 vía.

Trên bậu cửa sổ hay trên các tấm ván hình răng cưa làm chấn song của sổ snhà sàn đều được trang trí nhiều hoa văn họa tiết tinh xảo. Trên “Khau cút” vẽ vân sen, đầu kèo vẽ vân én, mái nhà xén bằng dui là những tiêu chí về thẩm mỹ của ngôi nhà sàn Thái Đen Tây Bắc. Từng đường nét hoa văn phải được đục khoét thật tinh xảo, tỉ mỉ từng tí một.

“Khau cút” của ngôi nhà sàn thường có tác dụng chắn gió hai đầu hồi nhà, nó là hai tấm ván được đóng chéo nhau hình chữ X trên đòn nóc. Những gia đình giàu có xưa còn trang trí thêm bông sen cách điệu ở giao điểm hai tấm ván và tám hình trăng khuyết hướng vào nhau so le trên khau cút.

Điều này ẩn chứa một ý nghĩa sâu sắc về tình cảm anh em gia đình ấm cúng, để mỗi khi nhìn thấy biểu tượng đó, người dân tộc Thái luôn nhớ tới người thân, gia đình, nhớ về anh em, bản mường yêu dấu.

Bậu cửa sổ là nơi khá quan trọng và cầu kỳ về hình thức, thường được các nghệ nhân chạm hình đôi thuồng luồng – đây là linh vật làm chủ sông suối, biểu tượng cho một gia đình ấm no, hạnh phúc.

Hầu hết các họa tiết hoa văn đều được khắc họa từ thiên nhiên, các biểu tượng tượng trưng cho màu sắc của núi rừng Tây Bắc. Các ngôi nhà sàn đều có lan can xung quanh hoặc trước nhà rất đẹp.

Những ngôi nhà sàn của người dân tộc Thái hay bất cứ người dân tộc nào của núi rừng Tây Bắc đều thể hiện một cách tinh tế quan điểm về vũ trụ, âm dương ngũ hành và ý nghĩ nhân sinh cao đẹp.

Nhà sàn truyền thống đang được lưu gữ và phục hồi, tuy nhiên phong cách về kết cấu của từng ngôi nhà cũng có sự thay đổi sao cho phù hợp với nhu cầu sinh hoạt và ăn ở của mọi người, đảm bảo một cuộc sống vui vẻ, tiện lợi cho mọi thành viên trong gia đình. Tạo một không gian thoải mái, phục vụ nhu cầu nghỉ ngơi, ăn uống sum vầy cho cả nhà.

>>Tham khảo:

 

Nhà sàn bằng gỗ truyền thống mang đậm dấu ấn của vùng Tây Bắc
Rate this post

Bài viết: Nhà sàn bằng gỗ truyền thống mang đậm dấu ấn của vùng Tây Bắc trong Nhà sàn bằng gỗ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *